မ်က္မျမင္မ်ားကို ဘဏ္၀န္ေဆာင္မႈေပးရန္ မသန္စြမ္းသူတို႔ေတာင္းဆုိ

သဃၤန္းကၽြန္း အထက(၁)ေက်ာင္း၏ ဆရာကန္ေတာ့ပြဲက်င္းပေရးဆိုင္ရာအစည္းအေ၀းတစ္ခုတြင္ ေတြ႔ရေသာ အင္းစိန္ခ၀ဲၿခံ မ်က္မျမင္ေက်ာင္းအုပ္ ဦးသိန္းလြင္ (ဓာတ္ပံု - ထက္ေခါင္လင္း/Myanmar Now)

ရန္ကုန္ လမ္းမေတာ္ၿမိဳ႕နယ္ရွိ အ ႏွိပ္အေၾကာျပင္ ေဆးခန္းတစ္ခု မွ မ်က္မျမင္အေၾကာျပင္ပညာ ဆရာ ကိုေအာင္သန္းဦးသည္ ေအာက္တိုဘာအတြင္းက ပုဂၢလိ ကဘဏ္ခဲြတစ္ခုသုိ႔ သြားေရာက္ခဲ့ ရာတြင္ ဘဏ္၀န္ထမ္းတစ္ဦးက ၀န္ေဆာင္မႈေပးရန္ ခါးခါးသီးသီး ျငင္းဆန္မႈႏွင့္ ရင္ဆိုင္ခဲ့ရသည္။

လမ္းမေတာ္ၿမိဳ႕နယ္ ဘဏ္ ခဲြတြင္ေငြစာရင္းဖြင့္ၿပီး လစာေငြ တခ်ဳိ႕တစ္၀က္ကို စုေဆာင္းေရး ရည္ရြယ္ခ်က္မွာလည္း အေကာင္ အထည္မေပၚခဲ့ေပ။
‘‘မ်က္မျမင္ေတြဆုိရင္ ေငြ စာရင္းဖြင့္လုိ႔ မရဘူး။ အထပ္ ထပ္ အခါခါေျပာေနတာ နားမ လည္ဘူးလားဆုိၿပီး ကၽြန္ေတာ့္ကို လူေတြအမ်ားႀကီးေရွ႕မွာ ေအာ္ တယ္။ မသိရင္ သူတုိ႔ဘဏ္ကေငြ ေတာင္းေနတာ က်ေနတာပဲ။ ႐ုတ္တရက္ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ရွက္ သြားတယ္။ သိမ္ငယ္သလို ခံစား ရတယ္’’ဟု (၂၉)ႏွစ္အရြယ္ရွိ ကိုေအာင္သန္းဦးက ရင္ဖြင့္သည္။
ကိုေအာင္သန္းဦးသည္ ညီ ျဖစ္သူကိုေခၚေဆာင္ကာ အဆုိ ပါ ဘဏ္ခဲြသုိ႔သုံးႀကိမ္သြားေရာက္ ကာ ေငြစာရင္းဖြင့္ရန္ ႀကိဳးပမ္း ေသာ္လည္း အဆင္မေျပခဲ့ေပ။
‘‘ပထမအႀကိမ္တုန္းက ကၽြန္ ေတာ္က ညီေလးနဲ႔အတူ သြားတာ၊ တစ္ေယာက္တည္း ဖြင့္မရလုိ႔ျပန္ လာရတယ္။ ေနာက္တစ္ခါ ကၽြန္ ေတာ့္ညီမွတ္ပုံတင္ပါ ယူၿပီးသြား ေတာ့ အဲဒီ၀န္ထမ္းကအေပၚထပ္ က မန္ေနဂ်ာကိုသြားေျပာတယ္။ ပူးတဲြ(စာရင္း)လည္း မရပါဘူးလို႔ ဆိုၿပီး အသည္းအသန္ျငင္းလုိက္ တယ္’’ဟု ကိုေအာင္သန္းဦးက မ်က္ႏွာကို လက္ျဖင့္ပြတ္ရင္း က တုန္ကယင္ႏွင့္ ေျပာျပသည္။
အဆုိပါဘဏ္၏ တာ၀န္ခံ မန္ေနဂ်ာကိုသြားေရာက္ ေတြ႕ဆုံ ေမးျမန္းရာတြင္ အျမင္အာ႐ုံမ သန္စြမ္းသူ ေငြစာရင္းဖြင့္လွစ္ ျခင္းကို လက္ခံေဆာင္ရြက္ေပး ျခင္းမျပဳရန္ ႐ုံးခ်ဳပ္ကၫႊန္ၾကား ထားေၾကာင္း ေျဖဆုိခဲ့သည္။
‘‘မ်က္မျမင္ေတြအတြက္ ေငြ စာရင္းဖြင့္လွစ္တာကို လက္ခံေပး ဖို႔ သတ္မွတ္ခ်က္မရွိေသးပါဘူး။ တျခားသန္စြမ္းသူတစ္ဦးနဲ႔ ပူးတဲြ အေကာင့္ဖြင့္လွစ္တာျဖစ္ျဖစ္ လက္မခံပါဘူး။ ကၽြန္မတု႔ိဘဏ္ခဲြ တုိင္းကို ႐ုံးခ်ဳပ္ကၫႊန္ၾကားထား ပါတယ္’’ဟု ဘဏ္မန္ေနဂ်ာကေျပာသည္။  အေၾကာျပင္ပညာဆရာ ကိုေအာင္သန္းဦးက သူႏွင့္ဘ၀ တူမ်ားၾကား ဆက္သြယ္စုံစမ္းေမး ျမန္းၿပီး အျမင္အာ႐ုံမသန္စြမ္းသူ မ်ားကို လက္ခံေပးသည့္ ၾကည့္ ျမင္တုိင္ၿမိဳ႕နယ္ရွိ အျခားပုဂၢလိက ဘဏ္တစ္ခုတြင္ သြားေရာက္ၿပီး ေငြစာရင္းဖြင့္လွစ္ခဲ့ရသည္။
မတူသည့္ မူ၀ါဒ
မသန္စြမ္းမ်ားအတြက္ ဘဏ္စာရင္းဖြင့္လွစ္ေပးျခင္းႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ပုဂၢလိကဘဏ္တစ္ ခုႏွင့္ တစ္ခုမူ၀ါဒမတူၾကေပ။ အ ခ်ဳိ႕ဘဏ္မ်ားက မ်က္မျမင္မ်ားကို ေငြစာရင္းဖြင့္လွစ္ခြင့္ လုံး၀မျပဳ ဘဲ အခ်ဳိ႕ဘဏ္မ်ားက မူ၀ါဒတြင္ ထည့္သြင္းေရးဆဲြထားသည့္တုိင္ ေအာက္ေျခ၀န္ထမ္းမ်ားက သိရွိ လုိက္နာမႈအားနည္းၾကသည္ကုိ ေတြ႕ရသည္။
မသန္စြမ္းသူမ်ား၏ အခြင့္ အေရးဥပေဒကုိ ၂၀၁၅ က ျပ႒ာန္းခဲ့သည္။ ထိုဥပေဒ၏ပုဒ္မ ၇၇ (က)တြင္ မသန္စြမ္းမ်ားအား မသန္စြမ္းမႈကို အေၾကာင္းျပဳၿပီး သိလ်က္ႏွင့္ တမင္ခဲြျခားဆက္ဆံ ျခင္း၊ လ်စ္လ်ဴ႐ႈျခင္း၊ ႏွိမ့္ခ်ျခင္း ျပဳသူကိုတစ္ႏွစ္ထက္ မပိုေသာ ေထာင္ဒဏ္ျဖစ္ေစ၊ က်ပ္ ၁၅ သိန္းထက္ မပိုေသာေငြဒဏ္ျဖစ္ ေစ၊ ဒဏ္ႏွစ္ရပ္စလုံးျဖစ္ေစ ခ် မွတ္ရမည္ဟု ပါရွိသည္။
ကိုေအာင္သန္းဦးက မ်က္မ ျမင္တုိ႔သည္ ေငြေၾကးဆုိင္ရာ လုံ ၿခံဳမႈမရွိသကဲ့သို႔ ခံစားေနရ ေၾကာင္း၊ မိမိပိုင္ေငြကို လုံၿခံဳစြာ ထိန္းသိမ္းထားျခင္း မရွိပါက မသ မာသူတုိ႔အသက္အႏၲရာယ္ျပဳ သည့္ အေျခအေနႏွင့္ပင္ ႀကံဳလာ ရႏုိင္ေၾကာင္း ေျပာျပသည္။
‘‘ကၽြန္ေတာ္တို႔ အျမင္အာ႐ုံ မသန္စြမ္းသူေတြက အမ်ားသူငါ ေတြလုိ သြားခ်င္တုိင္းသြားလုိ႔ မရ ဘူး။ အျပင္ကိုသြားမယ္ဆုိရင္ လူတစ္ေယာက္အကူအညီလိုပါ တယ္။ ဘဏ္ကိုသြားမယ္ဆုိရင္ လည္း ညီအစ္ကိုေမာင္ႏွမေတြ၊ စိတ္ခ်ရတဲ့သူငယ္ခ်င္းေတြကို အကူအညီေတာင္းရပါတယ္။ ဒါ ေၾကာင့္ ကိုယ္ေနထုိင္တဲ့ေနရာနဲ႔ နီးစပ္တဲ့ေနရာ၊ ဘဏ္မွာေငြစာ ရင္းဖြင့္ဖုိ႔ ႀကိဳးစားတာပါ’’ဟု သူ က ဆက္ေျပာသည္။
အမ်ားျပည္သူအတြက္ ၀န္ ေဆာင္မႈေပးေသာ ဘဏ္လုပ္ငန္း မ်ားက မသန္စြမ္းသူတုိ႔အတြက္ ထည့္သြင္းစဥ္းစားေပးသင့္ ေၾကာင္း ျမန္မာႏုိင္ငံမသန္စြမ္းသူ မ်ား ေရွ႕ေဆာင္အဖဲြ႕၏ အမႈ ေဆာင္အရာရွိခ်ဳပ္ဦးေနလင္းစိုး က ေျပာသည္။
‘‘မသန္စြမ္းေတြကို သန္စြမ္း သူေတြျဖစ္ေအာင္ လုပ္ပါဆုိရင္ ဘယ္ေတာ့မွျဖစ္လာမွာ မဟုတ္ ပါဘူး။ ဘဏ္လုပ္ငန္းေတြကို မသန္စြမ္းသူေတြအတြက္ ျပင္ ဆင္ေပးရမယ္။ အလြယ္တကူ သြားလာႏုိင္ေအာင္ စီစဥ္ေပးရ မယ္။ ဘဏ္၀န္ေဆာင္မႈေတြ၊ စနစ္ေတြက မသန္စြမ္းေတြအ တြက္ အခက္အခဲျဖစ္ေနတယ္။ ဆုိရင္လည္း မသန္စြမ္းအဖဲြ႕အ စည္းေတြနဲ႔ တုိင္ပင္ၿပီးနည္းလမ္း ေတြ ရွာေဖြၿပီးျပင္ဆင္ေပးရမယ္’’ ဟု ဦးေနလင္းစိုးက ေျပာသည္။
အလုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္း
ျမန္မာႏုိင္ငံ လူဦးေရ၏ ၄ ဒသမ ၆ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ အေရအ တြက္အားျဖင့္ ၂ ဒသမ ၃ သိန္း ခန္႔သည္ မသန္စြမ္းမ်ားျဖစ္ ေၾကာင္း၊ အျမင္အာ႐ုံမသန္စြမ္း သူမ်ားက အမ်ားဆုံးျဖစ္ေၾကာင္း ၂၀၁၄ ျပည္လုံးကၽြတ္သန္းေခါင္ စာရင္းထုတ္ျပန္ခ်က္မ်ားတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။ ၂၀၁၀ ျပည့္ ႏွစ္တြင္ လူမႈ၀န္ထမ္း၊ ကယ္ဆယ္ ေရးႏွင့္ ျပန္လည္ေနရာခ်ထားေရး ၀န္ႀကီးဌာနက ထုတ္ျပန္ေသာ စာ ရင္းအရ ႏုိင္ငံတြင္းမသန္စြမ္းလူ ဦးေရ၏ ၈၅ ရာခိုင္ႏႈန္းသည္ အ လုပ္လက္မဲ့ျဖစ္ေနေၾကာင္း သိရ သည္။
ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ အျမင္အာ ႐ုံမသန္စြမ္းသူမ်ား၏ အလုပ္အ ကိုင္ အခြင့္အလမ္းကိုရည္ၫြန္းပါ က အႏွိပ္အေၾကာျပင္ အလုပ္ကို ပူးတဲြျမင္ၾကသည္။ အျခားေသာ ပညာရပ္မ်ားျဖင့္ အသက္ေမြး၀မ္း ေက်ာင္းျပဳလုပ္သူမ်ား   ရွိေသာ္ လည္း အလြန္နည္းပါးေနေသး သည္။
မီဒီယာတစ္ခုတြင္ အသံဖမ္း အင္ဂ်င္နီယာအျဖစ္ လုပ္ကိုင္ေန ေသာ ကိုေစာမႏုိင္းက ေက်းလက္ ေဒသရွိ အျမင္အာ႐ုံသန္စြမ္းသူအ မ်ားစုမွာ ပညာသင္ၾကားခြင့္ မရရွိ ၾကျခင္းေၾကာင့္ အလုပ္အကိုင္အ ခြင့္အလမ္းမ်ားလည္း မရရွိၾက ေၾကာင္း ေထာက္ျပသည္။
မ်က္မျမင္မ်ား အဆင္ေျပေရး
မ်က္မျမင္တစ္ဦးျဖစ္သည့္ အသံဘက္ဆုိင္ရာ ကၽြမ္းက်င္သူ ကိုေစာမႏုိင္းသည္လည္း ေန႔စဥ္ ႐ုံးဆင္း၊ ႐ုံးတက္ရန္ သြားလာရ သည့္အခါ အျခားေသာမ်က္မျမင္ မ်ားကဲ့သို႔ အခက္အခဲမ်ား ႀကံဳေန ရသည္။
ျမန္မာႏုိင္ငံ မသန္စြမ္းသူမ်ားအသင္းခ်ဳပ္ဥကၠ႒ဦးေအာင္ကို ျမင့္က ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ အျမင္ အာ႐ုံမသန္စြမ္း သူတို႔ျပင္ပတြင္ သြားလာရာတြင္လည္းေကာင္း၊ ATM ေခၚအလိုအေလ်ာက္ ေငြ ထုတ္စက္ကိုသုံးစဲြရာတြင္လည္း ေကာင္း ယုံၾကည္ရသူတစ္ဦး၏ အကူအညီကိုမျဖစ္မေန ယူေနရ သည္ဟု ရွင္းျပသည္။
အျမင္အာ႐ုံမသန္စြမ္းသူ ဦးေအာင္ကိုျမင့္က ဂ်ပန္၊ စင္ကာ ပူ၊ ဖိလစ္ပုိင္စသည့္ ခရီးစဥ္မ်ား အတြင္း ATM ေငြထုတ္စက္အသုံး ျပဳဖူးေၾကာင္း၊ ထုိႏုိင္ငံမ်ားရွိ ATM စက္မ်ားတြင္ မ်က္မျမင္တို႔ အဆင္ေျပေစရန္ အသံျဖင့္ ၫႊန္ ၾကားသည့္စနစ္ပါရွိေၾကာင္း ရွင္း ျပသည္။
ရန္ကုန္မွ အျမင္အာ႐ုံမသန္ စြမ္းသူတစ္ဦးျဖစ္သည့္ မယမင္း ဥမၼာကလည္း ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ အ မ်ားျပည္သူႏွင့္ သက္ဆုိင္ေသာ ေနရာမ်ား၊ လမ္းမ်ား၊ မီးပြိဳင့္မ်ား တြင္ အျမင္အာ႐ုံမသန္စြမ္းသူတုိ႔ သြားလာရန္ အမွတ္အသားမ်ား၊ အသံစနစ္မ်ားျပဳလုပ္ေပးေစလို ေၾကာင္း ေျပာသည္။ အထူးသျဖင့္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ ဘတ္စ္ကားမ်ား မဆင္မျခင္ေမာင္းႏွင္ျခင္း၊ မွတ္ တုိင္မဟုတ္ေသာေနရာတြင္ ခရီး
သည္အတင္အခ်ျပဳလုပ္ျခင္းက လည္း မ်က္မျမင္တုိ႔အတြက္ အႏၲရာယ္ရွိေၾကာင္း မယမင္းဥမၼာ က ေထာက္ျပသည္။
၎အေနျဖင့္ အာဆီယံ ႏုိင္ငံအခ်ဳိ႕ႏွင့္ ဒိန္းမတ္ႏုိင္ငံတို႔ တြင္ သြာေးရာက္ပညာသင္ယူခဲ့ စဥ္က သြားလာဆက္သြယ္ရာတြင္ လြယ္ကူခဲ့သည္ဟု ေျပာသည္။
‘‘အဲဒီႏုိင္ငံေတြမွာက အမ်ားျပည္သူေတြ  အသုံးျပဳတဲ့ လမ္းေတြမွာ အျမင္အာ႐ုံမသန္ စြမ္းေတြအတြက္ အမွတ္အသား ေတြ၊ အသံစနစ္ေတြပါ၀င္ေနတဲ့ အျပင္ ေစ်း၀ယ္စင္တာေတြမွာ အကူ၀န္ထမ္းေတြပါ ထားရွိတဲ့အ တြက္ လုံၿခံဳစိတ္ခ်ရတယ္လို႔ ခံ စားမိပါတယ္’’ဟု ၎က ေျပာ သည္။
ရန္ကုန္မွ မ်က္မျမင္အ ေၾကာျပင္ ပညာဆရာကိုေအာင္ သန္းဦးကလည္း အစိုးရအေနျဖင့္ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ လူမႈအဖဲြ႕ အစည္းမ်ားကေသာ္လည္း ေကာင္း    အျမင္အာ႐ုံမသန္စြမ္း သူမ်ားအတြက္ သင့္ေတာ္မည့္အ လုပ္အကိုင္ အခြင့္အလမ္းမ်ားဖန္ တီးေပးမည္ဆုိပါက ကိုယ္တုိင္ လည္း တုိင္းျပည္အက်ဳိးအတြက္ တစ္ေထာင့္တစ္ေနရာမွ ကူညီႏုိင္ မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာသည္။