၁၉၁၅ အာေမနီးယား လူမ်ိဳးတံုးသတ္ျဖတ္မႈ ႏွစ္ပတ္လည္အျဖစ္ ကမာၻတလႊားမွာ လူထုစုေဝးပြဲေတြက်င္းပ

 ဧျပီ ၂၅ – ၁၉၁၅ ခုႏွစ္က တူရကီရဲ႕ ေအာ္တိုမန္အင္ပါယာလက္ထက္မွာ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ အာေမနီးယား လူမ်ိဳးတံုးသတ္ျဖတ္မႈ ၁၀၂ ႏွစ္ေျမာက္ ႏွစ္ပတ္လည္ အထိမ္းအမွတ္ေန႔အျဖစ္ တနလၤာေန႔က ကမာၻတလႊားမွာ လူေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာ စုေဝးခဲ့ၾကကာ ဆႏၵျပခ်ီတက္ပြဲေတြ လုပ္ေဆာင္ခဲ့ၾကပါတယ္။ အစၥတန္ဘူ၊ ေဘရြတ္နဲ႔ပဲရစ္ကေနစလို႔ ေအာ္တဝါ နဲ႔ အာေမနီးယားႏိုင္ငံျပင္ပမွာရွိတဲ့ အာေမနီးယားလူမ်ိဳးေတြ အမ်ားစုအေျခခ်ေနထိုင္ေနၾကတဲ့ေနရာေတြထဲကတစ္ခု ျဖစ္တဲ့ ေလာ့စ္အိန္ဂ်လိစ္အထိ လုပ္ေဆာင္ခဲ့တဲ့ လူထုစုေဝးပြဲေတြမွာ တူရကီအာဏာပိုင္ေတြအေနနဲ႔လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္ခဲ့တဲ့ကိစၥကို ျငင္းပယ္ေနတာေတြ ရပ္တန္႔ဖို႔ ေတာင္းဆိုခဲ့ၾကပါတယ္။

“အာေမနီးယားေတြရွိတဲ့ေနရာတိုင္းမွာ သည္ပြဲကိုလုပ္ေဆာင္မွာပါ။ ဒါက ဝတၱရားတစ္ခုပါ။ ေသဆံုးခဲ့သူေတြကို ေလးစားအသိအမွတ္ျပဳတယ္ဆိုတာကိုျပသဖို႔ ေရာက္ရွိလာၾကတာျဖစ္တယ္၊” လို႔ေဘရြတ္က ပြဲစီစဥ္သူတစ္ဦး ျဖစ္တဲ့ အသက္ ၃၁ ႏွစ္အရြယ္ အရမ္ကာရာဒါဂလီယန္း ကေျပာျပပါတယ္။ ေအာ္တုိမန္အင္ပါယာရဲ႕ Young Turks အစိုးရလက္ထက္ ပထမကမာၻစစ္အတြင္းမွာ အာေမနီးယားလူမ်ိဳး ၁.၅ သန္း ခန္႔အသတ္ခံခဲ့ရတယ္၊လို႔ သမိုင္းပညာရွင္ေတြကခန္႔မွန္းထားပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ တူရကီအစိုးရက လူမ်ိဳးတံုးသတ္ျဖတ္မႈျဖစ္ခဲ့တယ္ဆိုတာကို ႏွစ္ရွည္လမ်ား ျငင္းပယ္ခဲ့ျပီး သည္သတ္ျဖတ္မႈေတြဟာ ပထမကမာၻစစ္ရဲ႕ စစ္အနိ႒ာရံုေတြျဖစ္ရပ္ေတြကေန ခြဲထုတ္လို႔မရႏိုင္တဲ့ျဖစ္ရပ္ေတြလို႔ ျငင္းခ်က္ထုတ္ေနပါတယ္။

“ကၽြန္ေတာ္တို႔အေနနဲ႔ တရားမွ်တမႈကိုလိုလားတဲ့ကၽြန္ေတာ္တို႔ရဲ႕သေဘာထားကိုထုတ္ေဖာ္ဖို႔ အတူတကြရပ္တည္ သြားမွာျဖစ္တယ္။” လို႔ ကေနဒါႏိုင္ငံ ကအာေမနီးယားအမ်ိဳးသားေကာ္မတီရဲ႕ အၾကီးအကဲတစ္ဦးျဖစ္တဲ့ ဆိုင္မြန္အစ္ဇ္မီရီးယန္း ကဆိုပါတယ္။ အေမရိကန္ေအာက္လႊတ္ေတာ္အမတ္ေတြျဖစ္ၾကတဲ့ အဒမ္ရွစ္ဖ္နဲ႔ ေဒ့ဗ္ထေရာ့ တို႔ဟာ အာေမးနီးယား လူမ်ိဳးတံုးသတ္ျဖတ္မႈကို တရားဝင္အသိအမွတ္ျပဳေပးဖို႔အတြက္ေတာင္းဆိုထားတဲ့ ဆုံးျဖတ္ခ်က္တစ္ရပ္ကို ျပီးခဲ့တဲ့လက ကြန္ဂရက္ကို တင္သြင္းခဲ့ပါတယ္။

“လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ေပါင္း ၁၀၀ က ေအာ္တိုမန္အင္ပါယာက အာေမနီးယားလူမ်ိဳး အမ်ိဳးသား၊ အမ်ိဳးသမီးနဲ႔ ကေလး ၁.၅ သန္းကို ရက္ရက္စက္စက္သတ္ျဖတ္တာ၊ မုဒိမ္းက်င့္တာနဲ႔ ေနရာေရႊ႕ေျပာင္းတာေတြလုပ္ေဆာင္ျပီး ၂၀ ရာစုႏွစ္ရဲ႕ ပထမဆံုးေသာလူမ်ိဳးတံုးသတ္ျဖတ္မႈကို ဖန္တီးခဲ့ၾကတယ္၊” လို႔ ရွစ္ဖ္ ကထုတ္ျပန္ခ်က္တစ္ရပ္မွာေရးသား ေဖာ္ျပထားပါတယ္။

 မေအးသီမြန္

[Ref:upi; 24 April 2017]